Hity Turystyczne

GMINA KAZIMIERZ DOLNY

1.Kościół Farny

Kościół ten to najstarsza świątynia w Kazimierzu Dolnym. Obecnie z gotyckiej budowli zachowały się jedynie mury z charakterystycznymi przyporami. W połowie XVI wieku gotycka świątynia znacznie ucierpiała podczas pożaru, odbudowano ją dopiero po kilkudziesięciu latach, nawiązując do stylu renesansowego. Obecnie biała budowla kościoła Św. Jana Chrzciciela i Św. Bartłomieja zdobi kazimierską starówkę. Ołtarz główny kryje XIX-wieczny obraz ze sceną męczeństwa Św. Bartłomieja, w kaplicy Różańcowej, uwagę przykuwa również Matka Boska z Dzieciątkiem, ale najcenniejsze są tutaj najstarsze, kompletne organy w Polsce, używane nadal podczas koncertów.

2.Cmentarz Żydowski

Powstał w połowie XIX stulecia, w czasach okupacji hitlerowskiej uległ dewastacji, a macewami hitlerowcy wybrukowali dziedziniec klasztorny – siedzibę gestapo. Cmentarz umiejscowiony jest na zboczu leśnej drogi, biały mur wzniesiony jest ze szczątków dawnych nagrobków. Jest to też miejsce gdzie znajdował się jeden z dwóch kazimierskich kirkutów. Macewy pochodzące z obydwu cmentarzy wmurowane są w pomnikową płytę. Obecny pomnik- cmentarz wzniesiony w roku 1984, symbolicznie nawiązujący do jerozolimskiej Ściany Płaczu.

3.Mały Rynek

Znajdujący się na południowym wschodzie od runku głównego, stanowił dawne centrum dzielnicy żydowskiej. Przy Małym Rynku znajduje się murowana synagoga, będąca jedną z nielicznych reliktów żydowskiej zabudowy Kazimierza ocalałych z pożogi II Wojny Światowej. Drugim równie ważnym miejscem są Tzw. Jatki Koszerne - czyli żydowska rzeźnia rytualna. Obecnie mieści się tam galeria sztuki. Po dziś dzień Mały Rynek zachował swoją funkcję targową. Co weekend organizowany jest tu kiermasz, na którym można nabyć najróżniejsze starocie i antyki.

4.Kamienica Celejowska

Kamienica ta powstała w około 1635 roku, dla bogatego mieszczanina kazimierskiego Bartłomieja Celeja. Obecnie w kamienicy mieści się jeden z oddziałów Muzeum Nadwiślańskiego. W kamienicy zobaczyć można Kazimierz na obrazach artycstów z dwóch ostanich stuleci – Leona Wyszczółkowskiego i Władysława Ślewińskiego czy Tadeusza Priszkowskiego i Stanisława Jana Łazorka, a także makietę przedstawiającą misteczko w roku 1910.

5.Kościół i Klasztor Reformatów

Klasztor znajduje się na Górze Plebania, nazwa wzgórza upamiętnia pierwotnego właściciela terenu – proboszcza kazimierskiej Fary. Z czasem powstała w tym miejscu kapliczka Matki Bożej, w 1589 roku przebudowana na jednonawowy kościół p.w. Zwiastowania NMP. W 1626 roku sprowadzono tutaj ojców franciszkanów reformatów.Wznieśli oni przylegający do kościoła piętrowy klasztor z dużym wirydarzem. Barokowy ołtarz pochodzi z II połowy XVII wieku i jest dziełem artysty z Puław, T. Hoffmana, zaś w ołtarzach bocznych umieszczone są obrazy św.Antoniego, dzieło W. Jaszczołda, ucznia M. Bacciarellego oraz patrona zakonu św.Franciszka z Asyżu.

6.Dom Marii Kuncewiczowej

Letnia rezydencja Marii i Jerzego Kuncewiczów nosi nazwę „Pod Wiewiórką”. Projektantem domu został Karol Siciński. Willa często stanowila miejsce spotkań wielu artystów. Obecnie mieści się tu oddział Muzeum Nadwiślańskiego.

7. Zamek w Bochtnicy

Zamek ten powstał w połowie XIV wieku, prawdopodobnie z inicjatywy przodków rodu Firlejów. Pomysł budowy twierdzy na bochotnickim wzgórzu był realizacją planu Kazimierza Wielkiego, który łańcuchem fortyfikacji chciał osłonić wschodnie rubieże Polski przed najazdami Tatarów i Litwinów. Popularna do dziś pogłoska wskazuje, iż w tym miejscu monarcha spotykać się miał ze swoją kochanką Esterką, dla której twierdza została zbudowana. Z kolei druga legenda mówi o Annie Zbąskiej, rozbójniczce która za swe zbrodnie skazana została na wieczne potępienie i jako duch wciąż pilnuje i przelicza swoje skarby, które jak głosi legenda ukrtye są w zamku i jaskiniach pobliskiego wzgórza. Obecnie ocalały tylko dwa fragmenty murów, w tym pokaźnie skrzydło południowe z otworami okiennymi, a także nikłe pozostałości starszej części północnej.

8.Zamek i wieża strażnicza

W XIII wieku na kazimierskim wzgórzu wzniesiono kamienną basztę i drewnianą warownię mającą chronić port nadwiślański przed najazdami Tatarów i Litwinów. Obecnie wieża strażnicza jest najstarszym zabytkiem Kazimierz Dolnego. Zamek natomiast powstał w XIV wieku jako fundacja królewska za Kazimierza Wielkiego. Został on zbudowany z umocnień, z którycg zachowano wieżę. Samodzielnie stojąca wartownia mogła być dla twierdzy wsparciem albo poważnym zagrożeniem, gdyby wpadła w ręce nieprzyjaciela. Za sprawą zmiany dynastii zasiadającej na polskim tronie dotychczasowi wrogowie, Litwini i Rusini, stali się współziomkami, a sam Kazimierz przestał być miastem przygranicznym.

9. Rynek Główny

To właśnie w tym miejscu odbywają się różnorodne wydarzenia kulturalne, artyści chętnie wystawiają swe dzieła – zaś handel już od wieków odbywa się tu w dni targowe. Obecny plac wytyczono za rządów Władysława Jagiełły, wtedy to dominowała drewniana zabudowa. Z kolei aktualny kształt, rynek przyjął od XVI stulecia kiedy to Kazimierzem władał ród Firlejów. Wytyczając nowy Rynek jego dawną część pozostawiono niezabudowaną, to zaś przyczynło się do tego, iż plac stał się niepowtarzalnym punktem widokowym. Dzięki malowniczym krajobrazom plac ten stał się ulubionym miejscem pracy artystów malarzy.

10.Spichlerze

Charakterystyczne dla krajobrazu miasteczka budowle powstały w XVI wieku, w epoce największego rozkwitu Kazimierza Dolnego. Kazimierscy kupcy, wznieśli na brzegu Wisły przeszło 60 murowanych spichlerzy. W pierwszych dwóch stuleciach spichlerze pełniły funkcję magazynów. Natomiast w późniejszych latach wiele z nich zostało opuszczonych, a nieliczne służyły zupełnie innym celom. Obecnie Muzeum Przyrodniczym mieści się w dawnym spichlerzu rodzin Ulanowskich i przybyłów. Jest jednym z najbardziej znanym i charakterystycznym dla krajobrazu miasta spichlerz do którego warto wstąpić m.in. w celu obejrzenia ekspozycji przybliżajacych piekno tutejszej przyrody.

11. Korzeniowy Dół

Jest to jedna z najpiękniejszych głębocznic Krainy Lesowych Wąwozów. Głębocznice te posiadają pionowe, osiągające wysokość nawet kilkunastu metrów ściany niemal pozbawione roślinności. Oplatające je korzenie drzew tworzą niesamowite kompozycje. Korzeniowy Dół łączy kazimierską dzielnicę Doły z Górami Drugimi.

12. Wąwóz Małachowskiego

Wąwóz posiada szczególnie urokliwy i bardziej naturalny charakter w górnej,wierzchowinowej części. Po wyjściu z wąwozu można dostrzec pomnik poświęcony 29 letniemu podpulkownikowi wojsk polskich hrabiemu Juliuszowi Małachowskiemu, który bohatersko poległ w tym miejscu podczas bitwy z 1831 roku.

13. Kazimierski Park Krajobrazowy

Powierzchnia parku wynosi 14 961 ha, utworzony został w kwietniu 1979r. Jako pierwszy w województwie lubelskim. Obejmuje on tereny wyróżniające się niepowtarzalnymi walorami przyrodniczymi, krajobrazowymi i kulturowymi. W granich parku znajdują się dwa rezerwaty przyrody: faunistyczny „Krowia Wyspa” i florystyczno-krajobrazowy „Skarpa Dobrska”, zaś w otulinie rezerwat typu leśnego „Łęg na Kępie”.

14. Wiatrak Mięćmierz

Koźlak – bo tak brzmi fachowa wiatraka – stanął tu dopiero w roku 1975, z inicjatywy Marii Woźniakiewicz-Dziadosz i Ryszarda Dziadosza. Inspirację stanowił XIX wieczny obraz Kazimierza Stronczyńskiego, przedstawiający wiatrak na męćmierskim wzgórzu. Państwo Dziadosz zakupili opuszczony wiatrak w podpuławskim Bałtowie, przenieśli na wzgórze i wyremontowali. Podczas konserwacji młyn zaadaptowano do celów mieszkalnych. Gościnni gospodarze z reguły udostępniają okolice wiatraka dla turystów.

GMINA NAŁĘCZÓW

1.Pałac Małachowskich

Pałac wybudowany został przez Stanisława i Mariannę Małachowskich w drugiej połowie XVIII wieku. Pałac ten jest jednym z najokazalszych budynków w Parku Zdrojowym. Obecnie w budynku mieści się kawiarnia, zaś dwa pomieszczenia zajmuje Muzeum Bolesława Prusa (czynne śr-pt; 9:00-16:00, sob-niedz; 9:00-15:00). W Kawiarni Pałacowej odbywają się dancingi. Sala Balowa dostarcza niezapomnianych wrażeń. W swojej 200 letniej tradycji zachowała się w nienaruszonym stanie. Przenikają się w jej budowie dwa style baroku i klasycyzmu.

2.Kaplica Św. Karola Boromeusza w Nałęczowie

Kaplica znajduje się przy ul. Armatnia Góra. Wybudowana została na początku XX w., a jej fundatorem była Ludwika Benni. Według życzenia fundatorki kaplica przeznaczona jest dla kuracjuszy i wczasowiczów, zwłaszcza ludzi chorych.Kaplica wybudowana została w stylu zakopiańskim przeniesionym do Nałęczowa przez Jana Witkiewicza. W drewnianym ołtarzu, wykonanym przez rzeźbiarza Jana Żylskiego znajduje się obraz św. Karola Boromeusza, biskupa Mediolanu, patrona chorych. Tu też odprawiał Msze św. w czasie pobytów w Nałęczowie kardynał Karol Wojtyła.

3. Muzeum Stefana Żeromskiego

Muzeum mieści się w dawnej pracowni pisarza, wybudowanej w 1905 roku według projektu Jana Koszczyc-Witkiewicza. Chata została wybudowana za honorarium otrzymane za “Popioły” i była letnim domem Stefana Żeromskiego. Pisarz kończył w niej powieść “Dzieje grzechu”, napisał “Dumę o hetmanie”, “Słowo o bandosie” , “Różę”. Za Chatą, w dolnej części ogrodu znajduje się Mauzoleum Adam Żeromskiego, syna Oktawii i Stefana, zmarłego na gruźlicę 30 lipca 1918 r. w wieku osiemnastu lat.

4.Ochronka

W roku 1907 nastąpiło otwarcie „Ochronki imienia Adasia Żeromskiego” w Nałęczowie zbudowanej według projektu architekta Jana Witkiewicza za oszczędności i honoraria Stefana Żeromskiego. Instutucję tą utworzona w celu zapewnienia opieki i edukacji dzieciom z rodzin wiejskich i ubogich. Ocronka ta pełniła funkcje przedszkola. Jako główny fundator Żeromski zastrzegł w swoim testamencie, że budynek może być użytkowany tylko na cele społeczne.

5.Pijalnia Wód

W Pijalni podziwiać można freski wykonane przez lubelskiego artystę Jarosława Olejnickiego. Prawie wszystkie palmy znajdujące się wewnątrz zostały wyhodowane przez wieloletniego ogrodnika uzdrowiska Franciszka Kamińskiego. W Palmiarni znajduje się także fontanna oraz krany z wodami leczniczymi. W nałęczowskiej pijalni można skorzystać z wód pitnych uzyskiwanych ze źródeł „Celiński”, „Miłość” i ujęcia „Barbara”.

6.Szkoła Ziemianek

Szkoła ta działała w nowym gmachu pod Jabłuszkiem w latach 1912-1936. Powstała z inspiracji Marii Kleniewskiej z Kluczkowic, bardzo bogatej szlachcianki i zaangażowanej działaczki społecznej. Z jej inicjatywy w 1907 roku w Warszawie, ukonstytuowało się Towarzystwo Zjednoczonych Ziemianek. W tamtym czasach określenie „ziemianka” oznaczało „właścicielka majątku ziemskiego” oraz “gospodyni wiejska”. Z powodu zaciągniętych długów, placówka ta musiała zostać zamknięta. Nowym właścicielem całej nieruchomości stała się Rzymsko-Katolicka Diecezja Lebelska, która urządziła w tym miejscu dom rekolekcyjny.

7.Cmentarz

Cmentarz znajduje się na wzgórzu za kościołem parafialnym w Nałęczowie. Obecnie na cmentarzu znajduje się 2500 mogił, z 1400 to nagrobków to 218 sprzed 1939 roku. Elementem tworzącym nastrój cmentarza jest zieleń, drzewa, krzewy, lipy, nagrobki oplata bluszcz zwyczajny i barwinek pospolity. Pochowanych tu zostało wielu ludzi zasłużonych dla kultury narodowej. M.in. Michał Elwiro Andriolli - malarz i rysownik, Józef Abramowicz - malarz koni, Ewa Szelburg-Zarembina - pisarka, Mieczysław Gliński - aktor.

8.Nałęczowska Kolej Dojazdowa

Powstała u schyłku XIX stulecia. Zrujnowana podczas I wojny światowej linia kolejowa została przejęta przez PKP. Kleniewscy, dotychczasowi właściciele, współpracowali z kolejami państwowymi przy rozbudowie linii, dobudowując tory do Opola Lubelskiego i Piotrawina. Kolej obsługiwała zarówno ruch osobowy, jak i towarowy, zaś dla kuracjuszy przybywających do Nałęczowa uruchomiono specjalny pociąg turystyczny do Piotrawina. Obecnie kolej oferuje przejazdy turystyczne na odcinku Nałęczów – Karczmiska, a na specjalne zamówienie można zamówić pociąg do Opola Lubelskiego, Polanówki czy Poniatowej.

9.Willa Podgórze

Drewniana willa zbudowana w stylu szwajcarskim, przez Aleksandera Oskierko- Sybiraka i ziemianina z Litwy w latach 1882-85. Za czasów Karola Benniego znajodował się w tym miejscu pensjonat, gdzie jadał obiady Bolesław Prus, a mieszkali jako letnicy: Deotyma, Antoni Odyniec i Henryk Sienkiewicz, a także Jan i Mieczysław Karłowiczowie.

10. Stare Łazienki

Stare Łazienki to jedna z najpiękniejszych budowli w mieście mieszcząca się na al. Grabowej. Jest to jeden z najstarszych obiektów w nałęczowskim Parku Zdrojowym (1821 r.), w którym mieszczą się balneologiczne gabinety zabiegowe oraz hotel. Zdewastowane w okresie powstania listopadowego łazienki, odbudowano w roku 1879. Rozbudowe i modernizację obiektu przeprowadzono na początku XX w. Do dzisiaj zachowała się obudowa źródła wykonana z piaskowca, głowa lwa z brązu i żelazna krata ogrodzenia. Elementy te pamietają rok 1820 i czasy budowy Starych Łazienek. W holu widnieją liczne XIX i XX-wieczne pamiątki, między innymi popiersie H. Sienkiewicza i S. Żeromskiego.

11.Atrium

Wodny kompleks z basenem Aquatonic o powierzchni 300m² oferuje łóżka bąbelkowe, ławeczki perełkowe i jacuzzi. Do dyspozycji Gości są również tory do pływania i sztuczna rzeka, oraz sauny sucha i mokra. Będąc w Atrium można również skorzystać z kąpieli w basenie białej glinki, sprowadzanej na potrzeby zabiegów z Grecji, a także z salonów kosmetycznych Claris oraz salonu fryzjerskiego Matrix.W Clubie Atrium z kolei, można oglądać wystawy fotografii, zagrać w kręgle, snookera i bilarda. Latem czynny jest taras z placem zabaw dla dzieci oraz grillem. W soboty Club zaprasza na dyskoteki z karaoke.

GMINA WĄWOLNICA

1.Cmentarz

Cmentarz stworzono, w II połowie XIX wieku, na skraju lessowego płackowyżu. Nekropolia wyróżnia się z racji niezwykłego „górskiego” ukształtowania, gdyż umieszczona jest na zboczach wzgórz, dodatkowo na terenie znajdują się także wyloty kilku wąwozów. Ze względu na brak miejsca, groby budowane są często nad powierzchnią niomal piętrowo. Na cmentarzu można odnaleźć pomnik ufundowany ku czci żołnierzy Armii Krajowej, szczególnie cenny, iż mieszkańcy Wąwolnicy zapłacili wyjątkowo wysoką cenę za poparcie okazane tej organizacji.

2. Kapliczka w Kęble

Według kronik parafialnych, po Objawieniu Matki Bożej w 1278 r. w Kęble wybudowano drewniany kościół, a w nim umieszczono Cudowną Figurę. Po przeniesieniu figury do Wąwolnnicy w 1700 r. kościól rozebrano. Na jego miejscu stanęła w XIX wieku kapliczka z kolejną figurą Matki Boskiej. W 2008 roku zbudowano tu nową kapliczkę o nowoczesnej bryle. Kapliczka stanowiąca obecnie sanktuarium maryjne jest najstarszym architektonicznym zabytkiem Wąwolnicy – choć z oryginalnego budynku pozostał głównie marmurowy, renesansowy portal z XVII wieku.

3. Kościół pw Św. Wojciecha

Dzisiejszy Kościół neogotycki, trójnawowy, zjednowieżową fasadą, został wzniesiony w latach 1907- 1914, według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego. Na fasadzie umiejscowione są tablice z 1926 r – na cześć upamiętnienia mieszkańców Wa wolnicy poległych za Ojczyznę w latach 1918-1920, oraz tablice z 1990 (ku czci żołnieżom II wojny śiatowej oraz ofiarom nazizmu i stalinizmu). We wnęce w zachodniej ścianie kościoła znajduje się figura Matki Bożej z Dzieciątkiem (zaliczana do tzw. Pięknych Madonn), koronowana w 1979 r. diademami paieskimi. Godność bazyliki mniejszej kościół posiada od roku 2001.

4. Spalenie Wąwolnicy

W roku 1946 funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej spalili całą osadę Wąwolnica. Pożar dozczętnie zniszczył setki gospodrastw i innych budynków, nie uratowano również zwierzyny domowej. Okoliczni mieszkańcy spieszący do pożaru nie byli dopuszczeni do akcji ratowniczej. Straty według szacunku mieszkańców wynosiły 70 364 800 zł. Spaleniu uległy 2 osoby, znaczna część odniosła oparzenia.Tego dnia zniszczono dobytek 197 rodzin.

5.Organistówka

Budynek dawnego szpitala parafialnego, pełniącego również funkcję schroniska dla ubogich z 1783 roku. Często przebywał tu ks. Stefan Wyszyński. Z organistówką wiąże się historia ocalenia ks. Stefana Wyszyńskiego.

6. Stok w Rąblowie

W Rąblowie znajduje się działający w okresie zimowym wyciąg i stok narciarski „Zimna”. Na oświetlonym stoku narciarskim w Rąblowie działają trzy wyciągi, w tym jeden dla snowbordzistów . Stok nachylony jest w kierunku północnym – ekspozycja zbocza sprawia, że snieg leży tutaj najdłużej. Na miejscu można również wypożyczyć sprzęt narciarski, a dodatkową atrakcją jest jazda na skuterach śnieżnych.

7. Stok w Celejowie-Iłkach

W sezonie stok czynny jest od rana do późnego wieczora. Znajdują się tu dwa wyciągi o długości 250 i 300 metrów. Trasy idealnie nadają się dla osób stawiających pierwsze kroki na nartach. Na miejscu można wypożyczyć sprzęt, a także skorzystać z pomocy instruktora.Wyciąg oferuje sztuczne oświetlenie i naśnieżanie, trasę przygotowaną ratrakiem oraz wyciąg talerzykowy.

8. Młyn w Celejowie- Iłkach

Młyn wybudowano w roku 1918 w miejscu poprzedniego, który został zniszczony w czasie działań wojennych w roku 1914. Do napędu wykorzystywane były spiętrzone wody rzeki Bystrej. Koła wodne poruszające młyny na rzece Bystrej były stałym elementem krajobrazu przez ponad pięć wieków. Na rzece i jej dopływach istniały 23 urządzenia piętrzące. Młyn od 1960 roku napędzany jest elektrycznie.Obecnie świadczy on usługi dl okolicznych rolników.

9. Tor quadów w Stanisławce

ATV Stanisławka to profesjonalny tor dla quadów, motocykli crossowych i innych pojazdów terenowych. Do dyspozycji -8 kilometrów toru, z czego 1600 metrów przeznaczono dla wyczynowców i amatorów wyjątkowo mocnych wrażeń. Co jakiś czas na torze organizowane są zawody, w których może wziąć udział niemal każdy. Rozgrywanych jest kilka konkurencji, jak choćby zawody motocrossowe, wyścigi quadów czy zmagania przeprawowe.

GMINA PUŁAWY

1.Pałac Marynki

Budynek wzniesiono w 1794r.,według projektu Chrystiana Piotra Aignera, zaś nazwa pałacu pochodzi od imienia Marii Anny Księżnej Wirtemberskiej, córki Adama Kazimierza i Izabelii Czartoryskich. Usytuowany jest w południowej części zespołu pałacowo-parkowego za „Dziką Promenadą”. Jego fasadę zdobią kolumny i pilastry w stylu korynckim, na którym wspiera się opatrzony płaskorzeźbami fryz. Portyk wgłębny, podparty na czterech kolumnach jest rzadkością architektoniczną w skali kraju.Po udaniu się Czartoryskich na emigrację budynek, przekazano na rzecz Instytutu Agronomicznego. Obecnie gospodarzami pałacyku są pszczelarze. Instytut Pszczelnictwa w Puławach to jedyna w Polsce placówka naukowa o tym profilu.

2.Wille Cienista i Samotnia

Wille powstały z inicjatywy bardzo znaczących osób dla kultury polskiej. Wybudowało je małżeństwo Józef i Łucja Rautenstrauch, należące do najwyższych sfer upadającej Rzeczypospolitej, a potem Królestwa Kongresowego. Łucja jako przyjaciółka Izabeli księżnej Czartoryskiej próbowała podtrzymac intelektualną tmosferę Puław, wyposażająć wille Cienista i Samotnia w liczne dzieła sztuki i tworząc z nich na długie lata intelektualne centrum Puław.

3.Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

Ośrodek czynny jest w godzinach 6.00-22.00. MOSiR świdczy usługi w zakresie wynajmu: sali gier, sprzętu wodnego, pływalni krytej, sauny, siłowni damskiej i męskiej, wypożyczlni rowerów, boisk ze sztuczną trwą do piłki nożnej oraz korty tenisowe. Organizowane są również, obozy sportowe i kolonie, imprezy turystyczno-rekreacyjne, rajdy rowerowe czy spływy kajakowe (Wisła, Wieprz, Kurówka, Chodelka).

4.Świątynia Sybilli

Budowla ta została wybudowana w latach 1798-1801, z inicjatywy księżnej Izabeli Czartoryskiej jako „Świątynia Pamięci”. Projektantem świątyni był Chrystian Piotr Aigner. Schodów do górnej sali strzegą lwy podarowane przez odwiedzającego Puławy cara Rosji Aleksandra I. W obiekcie tym księżna gromadziła pamiątki rodzinne Sieniawskich, Lubomirskich i Czartoryskich oraz pamiątki po innych wielkich Polakach. Miały one przypominać pełną chwały przeszłość narodową. Muzeum W Świątyni Sybilli zostało reaktywowane w 1938 r. i jest dostępne po dziś dzień.

5.Kościółek pw. Świętego Józefa we Włostowicach

Budowla ta powstała w 1728, zaś fundatorką świątyni była córka Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, pani na Puławach i Wilanowie Elżbieta Sieniawska. Z dikumentów wynika, iż już od 1601 roku przy drewnianej tablicy chowano już zmarłych, a od 1639 zamieszkiwał na stałe kapłan, z kolei po 37 latach powstała tu parafia.Warto zwrócić uwagę na tablice nagrobne umieszczone w murze okalającym kościół. Wiele inskrypcji sporządzono w językach obcych.

6.Dom Gotycki

Usytuowany jest w niewielkim obniżeniu terenu na końcu parkowej alei wejściowej. Wzniesiony w roku 1809 według planów Ch. P. Aignera na fundamentach dawnego barokowego pawilonu ogrodowego zniszczonego w czasie pogromu Puław w 1794 roku. Zrealizowano tu dość oryginalny pomysł księżnej - pokrycie zewnętrznych ścian budynku niby mozaiką, ułamkami i resztkami najrozmaitszych rzeźb, częściami zabytków architektonicznych i historycznych czy cegłami pochodzącymi z domów wielkich ludzi.Wszystkie ściany zewnętrzne otrzymały swoje nazwy: Kościuszki, Długosza, Żółkiewskiego, Kazimierza Wielkiego, Cyda i Xymeny, Rzymska, Litewska.

7. Pałac Czartoryskich

Pałac wzniesiony został pierwotnie przez Lubomirskich według barokowego projektu Tylmana zGameren w latach 1627-1679. Do dzisiaj z tamtej budowli pozostało przyziemie od strony Łachy Wiślanej i sień na parterze za wejściem głównym. Spalony w 1706 r. przez Szwedów, pałac odbudowali w latach 1722-1736 Sieniawscy i Czartoryscy, według rokokowego projektu Jana Zygmunta Deybla. Ostatecznie w latach 1785-1810 pałac został przebudowany w stylu klasycystycznym przez Czartoryskich według projektu Chrystiana Piotra Aignera. Wnętrza centralnej – zabytkowej części pałacu w 2005 roku zostały udostępnione dla zwiedzających. Pałac Czartoryskich jest siedzibą Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego.

8. Obserwatorium Astronomiczne

Obserwatorium znajduje się w Puławach, przy ulicy Filtrowej 50, czynne jest w każdy wtorek i piątek w godz. 18 – 20. W 1972 roku na skutek starań członków Puławskiego Oddziału PTMA ówczesne władze miasta przekazały budynek po byłej wieży ciśnień Puławskiemu Oddziałowi, do której dobudowano klatkę schodową i dwa pomieszczenia z tarasem. Stąd też jego charakterystyczny kształt i wygląd.

9.Muzeum Rowerów w Gołębiu

Zwiedzający mogą obejrzeć a nawet osobiście wypróbować rowery poziome, rowery cyrkowe i inne nietypowe rowery. Dzieciom i młodzieży największą frajdę sprawia jazda na galopujących rowerach. Opiekuńczy rodzice mogą osobiście wozić swoje pociechy rikszą i innymi pojazdami. Muzeum otwarte dla zwiedzających od 1 kwietnia do 31 października we wszystkie dni tygodnia od godz. 10.00 do 18.00 z wyjątkiem poniedziałków.

10.Kościół w Gołębiu

Kościół powstał w latach 1628 - 38. Kaplica pochodzi z ok 1636 r. Oba obiekty są bardzo nietypowymi (ale niezwykle) pięknymi przykładami baroku w Polskiej architekturze. Manierystyczny kościół św. Katarzyny i św. Floriana jest nietypowym przykładem ścierania się pierwiastków niderlandyzmu z motywami z kręgu Gucciego.

11.Domek loretański w Gołębiu

Domek został zbudowany ok. 1634 r., a poświęcony 4 lta póżniej. Jako fundatorzy wymienieni są: ks. Szymon Grzybowski proboszcz w latach (1616-36) wspierany finansowo przez parafian. Największą pomoc ofiarował słynący z pobożności kanclerza Jerzy Ossoliński, który miał ślubować wystawienie Domku Loretańskiego Matce Bożej w Gołębiu.Ossoliński przywiózł dla Domku Loretańskiego z Italii figurę Matki Bokiej ubieraną w dwie sukienki podarowane przez Izabellę Ossolińską. Grzybowski podróżował do Italii, odbył m.in. pielgrzymkę do Loreto i najpewniej wraz z Ossolińskim zadbał o dokładne pomiary i opis Santa Casa w Loreto. Powstałe w Polsce domki loretańskie są trwałymi pomnikami popularności Kultu Matki Boskiej Loretańskiej, uprawianego w czasach kontrreformacji i epoce potrydenckiej.

GMINA JANOWIEC

1.Dwór z Moniaków

Wybudowany w latach 1760-1770 we wsi Moniaki, niedaleko Urzędowa na Lubelszczyźnie. Drewniany z mansardowym dachem, pobitym gontem, wyróżnia się regularnym ukształtowaniem wnętrza charakterystycznym dla dworów z drugiej połowy XVIII wieku. Przeniesiony do Janowca w latach 1978-1985. We dworze znajduje się stała wystawa wnętrz domu ziemiańskiego oraz pokoje gościnne.

2. Dom Chleba

Restauracja i kawiarnia położona jest w centrum Janowca, w środku znajduje się również sklep. ,, DOM CHLEBA " już z daleka wabi pięknym zapachem świeżego pieczywa, który jest wypiekany na naturalnym zakwasie. Można tu nabyć oryginalną pamiątkę – chlebowy janowiecki zamek, smaczne, ekologiczne i zdrowe przetwory rolno- spożywcze, skarby z janowieckich lasów i ogrodów, a także kupić obraz, ponieważ mieści się tu też galeria.

3.Kościół w Janowcu

Kościół pw. Św. Małgorzaty Panny i Męczenniczki wybudowany ok. 1350 roku w stylu gotyckim , znacznie przebudowany w XVI wieku w stylu renesansowym.Po wejściu do świątyni, można zauważyć, iż prawa nawa to tak naprawdę malutki gotycki kościółek. Duży kościół powstał o wiele później, z fundacji Piotra Firleja, wojewody ruskiego około roku 1545. Syn Piotra – Andrzej Firlej – dokończył dzieło po swoim ojcu, lecz w międzyczasie odstąpił od wiary katolickiej i został kalwinem. Do nowej świątyni wprowadził pastorów z krajów niemieckojęzycznych. Stary kościół stał się przybudówką do kalwińskiego zboru.

4.Kamieniołom w Naisiłowie

Kamieniołom kredowych skał wapienno-krzemionkowych (opok )w Nasiłowie, jest jednym z najpiękniejszych obiektów geoturystycznych tutejszych okolic Bladożółte skały tonące w zieleni robią duże wrażenie na turystach. Można w tym miejscu natrafić na liczne skamieniałości, np. małże, belemnity, ramienionogi, amonity, łodziki czy gąbki. Opoki przechodzą stopniowo w cienką warstwę wapieni, skał podobnego koloru, ale wyraźnie twardszych. Zauważyć w nich można nieregularne rurkowate formy - to najprawdopodobniej nory utworzone przez raki. Wyżej widać warstwy piaskowca z rdzawobrunatnymi warstwami. Mniej więcej w tym miejscu przebiega granica er mezozoicznej i kenozoicznej.Dalsza część odsłonięcia to szare lub jasnoszare gezy - skały wapienno-krzemionkowe podobne składem do opok. Ponieważ to już era kenozoiczna, można spotkać tu inne skamieniałości, np. małże, ślimaki czy jeżowce.

5.Budynek bramny

Budynek Bramny mieści się w skrzydle wschodnim janowieckiego zamku. Spełniał on kiedyś poza funkcją bramy funkcję mieszkalną. Dziś organizuje się w tych pomieszczeniach wystawy zdjęć. Zdjęcia pokazują stan poszczególnych fragmentów zamku w ostatnich latach sprawowania opieki przez prywatnego właściciela oraz te same fragmenty w naszych czasach. Zdjęcia dokumentują dokonania konserwatorskie Muzeum Nadwiślańskiego.

6.Spichlerz z Podlodowa

Spichlerz ten zbudowano ponad wiek temu w Podlodowie nad rzeką Wieprz i przeniesiono do Janowca. Spichrz wyróżnia się spośród budynków stojących na janowieckim klifie, swoją surowością architektury i siłą konstrukcji. Jego budulec to solidne bale z litego drewna, a nie jak w innych przypadkach cegła bądź biały kamień. Wewnątrz znajduje się wystawa etnograficzna - sztuka ludowa, rzemiosła lokalne, transport wodny, rybołówstwo.

7. Dom Północny Zamku w Janowcu

Swego rodzaju pałac, dobudowany w 1 poł. XVI wieku do wcześniej istniejącego muru obronnego. Jego autorstwo przypisuje się architektowi Santi Gucci Fiorentino. W trzech salach na parterze zgromadzono eksponaty poświęcone przeszłości zamku, kolejnym właścicielom, historii obiektu oraz dziejom jego konserwacji.

8.Zalew w Janowicach na Plewce

Zbiornik stworzono na rzece Plewce, lewostronnym dopływie Wisły. Na strzeżonej plaży, znajduje się wypożyczalnia rowerów. Ze względu na krótką długość rzeki, toczy ona swe wody przez słabo zaludnioną Równinę Kozienicką na wielu odcinkach zachowuje pierwszą klasę czystości. Odcinek od Janowic aż do ujścia do Wisły w Janowcu znajduje się w granicach Kazimierskiego Parku Krajobrazowego. W zlewni Plewki, na zbiorniku w Borowcu, znajduje się rezerwat chroniący żółwia błotnego – jeden z największych w Europie.

GMINA WOJCIECHÓW

1.Muzeum Kowalstwa

Jest jedynym muzeum w Polsce i mieści się w XVI-wiecznej Wieży Ariańskiej. Znajduje się w nim ponad 1000 eksponatów sztuki kowalskiej z kraju i zagranicy. Są to m.in. elementy wyposażenia kuźni, wyroby użytkowe oraz bogata kolekcja wyrobów kowalstwa artystycznego. Muzeum można zwiedzać od kwietnia do października; pon-sb w godz. 10.00-17.00.

2.Kuźnia Romana Czernieca

Kuźnia ta funkcjonuje od 1920 roku, można w niej podziwiać galerię wyrobów artystycznych kowala, a także zobaczyć pokaz kucia. Co roku, w każdy lipiec odbywają się tu ogólnopolskie imprezy, w których bierze udział kilkudziesięciu mistrzów kowalstwa z kraju i zagranicy. Kuźnie można zwiedzać od poniedziałku do soboty w godzinach 8.00-19.00.

3.Muzeum Minerałów w Młynie Hipolit

Młyn powstał w roku 1937, w zakolu rzeki Bystrej. W muzeum zwiedzić można zgromadzoną od 20 lat ,bogatą kolekcję minerałów, skamieniałości i meteorytów z całego świata. Dodatkową atrakcja dla grup zprganizowanych są pokazy płukania złota, wytapiania i odlewania metali oraz wybuchu wulkanu. Muzeum czynne jest codzienni z wyjatkiem niedziel i świąt w godzinach 9.00-19.00.

4. Wieża Ariańska

Wieża ta została wybudowana w I polowie XVI wieku, przez starostę lubelskiego Jana Pileckiego. Ponieważ przez długi czas właścicielami okolicy byli kalwini i arianie, do wieży przylgnął przydomek „Ariańska”. Obecnie w miejscu tym mieści się między innymi Muzeum Regionalne z Galerią Sztuki Ludowej oraz ekskluzywne Muzeum Kowalstwa. W miejscu tym można zwiedzić wyposażenie kuźni oraz blisko 900 prac wykonanych przez kowali z wielu krajów. W wieży znajduje się również Punkt Informacji Agroturystycznej.

5.Wojciechosko Zagroda

Zagroda to mini skansen. Można zobaczyć tu warsztat stolarza oraz warsztat gliniarza. Dla grup zorganizowanych organizowane są pokazy młócenia cepami, mlenia zboża na żarnach, prania na tarze, tkania na krosnach, przędzenia wełny, zagrody kowala ( chata kowala, stara drewniana kuźnia z 1918r w pełni wyposażona w sprzęt służący kowalowi w jego ciężkiej pracy, a także warsztaty z bibułkarstwa ( robienie ludowych pająków) i zajęcia z ubijania masła, odciskania sera czy wypieku chleba.

6.Cmentarz

Cmentarz w Wojciechowie powstał w I połowie XIX wieku. Uwagę zwraca kilka wyjątkowo okazałych nagrobków oraz kaplica grobowa. Przy głównej alei cmentarnej znajduje się nagrobek Felicjana Grodzickiego, właściciela dóbr w okolicy Wojciechowa od roku 1859, kiedy to nabył dobra te na licytacji. Innym zabytkowym nagrobkiem jest ten rodziny Dąbrowskich. N acmentarzu znajduje się róznież kaplica rodziny Świeżawskich, którzy byli jednymi z właścicieli Wojciechowa.

7.Kościół pw. Św. Teodora

Późnobarokowy, drewniany kościół p w św. Teodora wybudowany został w 1725 r. Jego fundatorem był Teodor Orzechowski – ówczesny właściciel wsi. Wnętrze kościoła wykonano w stylu późnobarokowym. W drewnianym, barokowym ołtarzu głównym umieszczony jest obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy z 1836 r. Ołtarze zdobią bezcenne kurdybany - skóry o bogatym ornamencie tłoczonym, malowane i złocone.

GMINA OPOLE LUBELSKIE

1. Pałac w Opolu Lubelskim

Dawny zamek Słupeckich herbu Rawicz kilkakrotnie przebudowywany na rezydencję pałacową znajduje się w północno-wschodniej części miasta. Początkowo była to obronna warownia, którą w 1613 roku zastąpił niewielki, barokowy pałacyk. Rangę i wygląd prawdziwej rezydencji magnackiej nadali mu dopiero Zofia i Antoni Lubomirscy, którzy do rozbudowy ściągnęli najprzedniejszych architektów: Dominika Merliniego, Jakuba Fontanę i Franciszka Ferdynanda Naxa.Obecnie w pałacu mieści się Liceum Ogólnokształcące, a jego dzisiejsza forma jest wynikiem zniekształcenia przez Rosjan w połowie XIX wieku. Obecny kształt pałac uzyskał po przebudowie na koszary, przeprowadzonej po 1854 roku.

2.Pałac w Kluczkowicach

Pałac ten wzniesiony na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XIX w. wg projektu architektów Kazimierza Wojciechowskiego i Kazimierza Skórewicza. Wnętrze pałacu Kleniewscy zamienili na galerię malarstwa polskiego z dziełami wybitnych malarzy. Oryginalny wystrój w stylu zakopiańskim otrzymała również biblioteka pałacowa, zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza. Pałac otacza znakomicie zachowany park krajobrazowy z pomnikowym drzewostanem. Aktualnie w pałacu mieści się Zespół Szkół Zawodowych im. S. Konarskiego. Na uwagę zasługuje ekspozycja muzealna znajdująca się we wnętrzach pałacu.

3.Źródełko we Wrzelowcu i Wrzelowiecki Park Krajobrazowy

Park ten rozciąga się z zachodu na wschód i mierzy około 13 kilometrów, z północy na południe około 5,5 kilometra. Wrzelowiecki Park Karjobrazowy leży w środkowo - zachodniej części Wyżyny Lubelskiej i obejmuje głównie północno - zachodni fragment Wzniesień Urzędowskich oraz graniczy z Małopolskim Przełomem Wisły i Kotliną Chodelską. Występują tu wszystkei typy zbiorowisk roślinnych, a także wszystkie formy typowe dla wyżyn lessowych. Źródełko znajdujące się za kościołem we Wrzelowcu daje początek Potokowi Wrzelowieckiemu. Maksymalną wydajność źródła zarejestrowano w sierpniu 1966 roku, i wynosiła ona aż 109 litrów na sekundę.

4.Młyn w Woli Rudzkiej

Murowany z czerwonej cegły potężny młyn, został zbudowany w roku 1909. Budynek produkcyjny młyna położony jest wzdłuż skarpy odwodnej grobli ziemnej piętrzącej wody rzeki Chodelki. Młyn utrzymał bryłę, materiał, konstrukcje i detal architektoniczny jeszcze z okresu budowy. Przez nieczynne już urządzenia młyńskie przepływa woda ze stawów hodowlanych gospodarstwa rybackiego „Pstrąg Pustelnia”. Młyn jest własnością prywatną i czeka na inwestora.

5.Cmentarz w Opolu Lubelskim

Cmentarz ten założono w roku 1772. Pośród licznych nagrobków zasłużonych mieszkańców miasta i okolicy na szczególną uwagę zasługują groby poległych w walce o niepodległą Polskę. Znajduje się tu charakterystyczna mogiła, upamiętniająca powstańców styczniowych, groby ofiar I i II wojny światowej, czy też szczególnie wymowna kwatera ofiar mordu w Owczarni.

6.Kościół we Wrzelowcu

Kościół pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej w parafii Kluczkowice we Wrzelowcu został wzniesiony w latach 1777 - 1784 z fundacji Zofii Lubomirskiej. Kościól zaprojektowany został w stylu klasycystycznym na planie ośmioboku z kopułą zwieńczoną latarnią. Przedsionek i zakrystie dobudowano niemal dziewięćdziesiąt lat po ukończeniu korpusu głównego. Malunki we wnętrzu wykonano dopiero w roku 1921.

7.UFO w Emilcinie

We wsi znajduje się jedyny istniejący do tej pory pomnik UFO w Polsce, odsłonięty 15 października 2005. Przedstawia on metalowy sześcian umieszczony na kamiennym cokole, a na nim napis: 10 maja 1978 roku w Emilcinie wylądował obiekt UFO. Prawda nas jeszcze zadziwi...Fundacja NAUILUS 2005 r. Pomnik związany jest z tak zwanym zdarzeniem w Emilcinie- mieszkaniec wsi, Jan Wolski, twierdził, że spotkał w lesie obce istoty.

8.Pstrąg Pustelnia

Gospodarstwo rybackie Pstrąg Pustelnia znajduje się w Woli Rudzkiej koło Opola Lubelskiego nad Chodelką i zasilanymi przez nią stawami. Rodzinna firma powstała w 1994r. Hodowla obejmuje dwa podstawowe gatunki: pstrąg tęczowy oraz karp, a także takie ryby jak szczupak, sum, lin, sandacz, karaś, okoń. Prowadzony jest także chów jesiotrów. W gospodarstwie można od poniedziałku do soboty zakupić świeżą rybę z własnej hodowli bądź zasięgnąć fachowej rybackiej porady. Jakość ryb potwierdzona jest Certyfikatem Pana Karpia. Gospodarstwo szczyci się także certyfikatami wydanymi przez Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie oraz bierze udział w różnorodnych działaniach promujących spożywanie ryb.

GMINA PONIATOWA

1.Zespół pałacowo-parkowy w Kraczewicach

Zespół pałacowo-parkowy został wzniesiony w latach 1912 – 1914, w stylu secesyjnym przez rodzinę ziemiańską Gerliczów. W roku 1855 majątek kraczewicki przeszedł drogą kupna do rodziny Gerliczów. Okres 1940 - 1983 to okres zniszczeń i degradacji dworu i parku. We dworze początkowo znajduje swoje pomieszczenie Gromadzka Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska", biura, sklepy, a nawet mieszkania prywatne co doprowadziło do kompletnej dewastacji wnętrza budynku i parku. Z inicjatywy Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Naczelnika Miasta i Gminy Poniatowa przystąpiono do remontu kapitalnego dworu i restauracji parku. W roku 1988 następuje wprowadzenie do dworu dziecięcych zespołów artystycznych i powołanie do życia „Domu Muzyki” w Kraczewicach.

2.Kąpielisko w Poniatowej i hotel Słowik

Wysokiej klasy kąpielisko zostało urządzone nad zalewem. W sezonie kąpielisko jest strzeżone przez raotwników. Kąpielisko wyposażone jest w długą zjeżdżalnię dostępną także dla dorosłych, a także w wypożyczalnię rowerów wodnych. Nad wodą można się też zrelaksować w restauracji i w kawiarni gościnnego hotelu Słowik. Hotel ten, wraz z Domem Muzyki w Kraczewicach, stanowi komfortowe zaplecze organizacyjne różnorodnych imprez integracyjnych i kulturalnych z których słynie Poniatowa. Hotel Słowik posiadając odpowiednie podjazdy i rozwiązania techniczne jest obiektem przyjaznym dla osób o ograniczonych możliwościach poruszania się.

3.Izba aptekarska

Izba Aptekarska mieści się w Poniatowej przy ul. Młodzieżowej 1 w Aptece „Galenica”. W budynku zobaczyć można zabytkowe meble stanowiące wyposażenie apteki z lat ‘30 XX w., różnorodne przyrządy aptekarskie (np. wojskowy polowy aparat do destylacji, prasa do wyciskania nalewek, łaźnia wodna, perkolator, autoklaw parowy) oraz bogaty zbiór dawnej specjalistycznej literatury farmaceutycznej. W aptece można również zasięgnąć informacji o ziołach, sposobach ich przyrządzania, zamorskich surowcach leczniczych, a także chorobach trapiących ludność dawniej i dziś oraz o sposobach ich leczenia. Prelekcje wzbogaca pokaz przyrządzania leków według dawnych receptur.

4.Kościól pw. Najświętszego serca Pana Jezusa w Kraczewicach

W roku 1919 r. Henryk Gerlicz, właściciel majątku w Kraczewicach, ofiarował pod kościół i cmentarz 2.28 ha oraz na użytek Proboszcza 6 mórg z własnego majątku, dzięki czemu 16 lipca 1920 roku erygowana została parafia w Kraczewicach. Ołtarz główny został wykonany z dębu przez artystę z Radomia w 1924 roku a w ołtarzu tym stoi metalowa statua Pana Jezusa. Ołtarz boczny lewy z obrazem Św. Wojciecha został przeniesiony z kaplicy dworskiej w pobliskiej Kowali. Ołtarz boczny prawy jest darem rodziny Świderskich z Kraczewic. Znajdują się tu także organy z 1943 roku.

5.Kaplica dworska pw. NMP Królowej Świata w Kowali

Kaplica ta znajduje się w granicach parceli z XVII w. Murowana z wapienia i cegły. Założona na rzucie prostokąta zamkniętego na wschodzie półkoliście. Wewnątrz sklepienia kolebkowo-krzyżowe z otworami okiennymi. Dach jest dwuspadowy pobity gontem. Wewnątrz znajduje się rzeźba Matki Boskiej kamienna typowa dla XVII-wiecznej Polski. Remontowana w 1952 roku.

6. Sekcja Jeździecka w Kraczewicach Rządowych

Pośród pól i sadów znajduje się jedna z najbardziej eleganckich małych stadnin w całej okolicy. Zarządza nią Wojskowy Klub Jeździecki WKJ. Obecnie w stajni znajduje się około 20 koni oraz kucy. Konie służą zarówno do jazdy sportowej, jak i do hippoterapii i czysto relaksacyjnych jazd dla dzieci i dorosłych. Częścią kompleksu jest kryta ujeżdżalnia oraz padok. Zawody jeździeckie odbywają się na hipodromie w Poniatowej położonym przy ulicy 11 Listopada. Szczególnie należy podkreslić idealną wręcz czystość i wzorowy porządek panujący w całym kompleksie.

7.Aktion Erntefest w Poniatowej

Rozkaz natychmiastowej likwidacji Żydów w obozie „Arbeitslager Poniatowa” wydał sam Reichsführer SS Heinrich Himmler bezpośrednio po zbrojnym buncie więźniów w obozie zagłady w Sobiborze. Podczas Aktion Erntefest wymordowano niemal wszystkich więźniów, łącznie około 42 tysięcy osób. W tej okolicy zamordowano około 15000 osób, które upamiętnia głaz i tablica.

Nałęczów noclegi, Nałęczów kwatery

Hity Turystyczne